اکوسیستم‌های نوآوری و بازآفرینی شهری: راهبردی نوین برای ارتقای کیفیت محیط، نمونه موردی: منطقه 17 شهرداری تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی، دانشکده فنی و مهندسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

چکیده

طراحی شهری به عنوان علم و هنر ساماندهی و ایجاد فضاهای شهری، نقش مهمی در کیفیت زندگی شهروندان ایفا می‌کند. یکی از رویکردهای طراحی شهری معاصر، بازآفرینی شهری است که به استفاده مجدد از فضاهای رهاشده، نوسازی و بهره‌برداری مجدد از اراضی بلااستفاده پرداخته تا این فضاها به مراکز پویا و کارآمد برای شهر تبدیل شوند. بازآفرینی اراضی رها شده و تبدیل آن‌ها به مراکز نوآوری، نه فقط یک راهکار اقتصادی بلکه یک رویکرد اجتماعی، فرهنگی و محیطی است که به ایجاد شهرهایی پویا، پایدار و باکیفیت برای زندگی کمک می‌کند. این رویکرد باعث می‌شود شهرها نه تنها به فضایی برای سکونت، بلکه به مکانی برای رشد، ارتباط و الهام‌بخشی تبدیل شوند. بنابراین سوال اصلی پژوهش این است که چگونه اکوسیستم‌های نوآوری می‌توانند به طور عملی به فرآیند بازآفرینی شهری کمک کنند؟ پژوهش از نوع کاربردی بوده و در زمره مطالعات تحلیلی قرار می‌گیرد. جهت گردآوری اطلاعات و داده‌ها از روش کتابخانه‌ای و میدانی (مصاحبه) و برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار GIS استفاده شد. برای این منظور ابتدا الگوی فعالیتی و مدیریت نوآوری در اکوسیستم‌ها نوآوری احصا شد (شامل پارک‌های علم و فناوری، ایستگاه‌ها و کارخانه‌های نوآوری، مراکز نوآوری، فضاهای کاری اشتراکی و اختصاصی) و حداقل مساحت مورد نیاز برای استقرار این الگوها، تبیین گردید. سپس قطعات (اراضی) رهاشده در منطقه 17 شهر تهران، شناسایی و بر اساس مساحت این قطعات، الگوی فعالیتی آن‌ها مشخص گردید. بر این اساس تعداد 23 قطعه واجد شرایط احداث ایستگاه و کارخانه نوآوری، 11 قطعه واجد شرایط مراکز نوآوری، 38 قطعه برای احداث فضای کار اشتراکی و اختصاصی و 12قطعه با در نظر گرفتن تراکم مناسب، برای احداث فضای کار اشتراکی و اختصاصی در منطقه 17 مناسب می‌باشند. پارک‌های علم و فناوری نیز مقیاس فرامنطقه‌ای داشته و در این محدوده قابل احداث نمی‌باشند.

تازه های تحقیق

  • تبین الگوی فعالیتی اکوسیستم‌های نوآوری در شهر تهران و احصا حداقل مساحت مورد نیاز برای استقرار هریک از الگوهای فعالیتی.
  • گروه‌بندی قطعات رهاشده در منطقه 17 شهرداری تهران جهت استقرار الگوهای مختلف نوآوری.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Urban Innovation Ecosystems and Urban Regeneration: A Innovative Strategy to Enhancing Environmental Quality, Case Study: District 17 of Tehran Municipality

نویسندگان [English]

  • Anahita Tabaeian 1
  • Mehdi Saidi 2
1 Ph.D. Candidate in Urban Planning. Department of Architecture and Urban Planning, Faculty of Engineering, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Urban Planning and Design, Faculty of Art and Architecture, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran.
چکیده [English]

Urban design, as the science and art of organizing and creating urban spaces, plays a critical role in enhancing the quality of life for citizens. One of the contemporary approaches to urban design is urban regeneration, which focuses on the reuse of abandoned spaces, the renovation, and repurposing of underutilized lands, transforming these areas into dynamic and efficient urban centers. The regeneration of abandoned lands and their conversion into innovation hubs is not only an economic solution but also a social, cultural, and environmental approach that contributes to the creation of vibrant, sustainable, and high-quality cities for living. This approach enables cities to evolve beyond being mere residential areas, becoming spaces for growth, connection, and inspiration. The main research question is: How can innovation ecosystems practically contribute to the process of urban regeneration? The study is applied in nature and falls within the category of analytical research. Data collection was carried out using both library research and field methods (interviews), while data analysis was conducted using GIS software. To this end, the activity patterns and innovation management frameworks within innovation ecosystems were first identified (including science and technology parks, innovation stations and factories, innovation centers, and co-working and dedicated spaces). The minimum area requirements for the establishment of these models were also determined. Subsequently, abandoned lands in District 17 of Tehran were identified, and based on their respective areas, functional patterns were assigned. The results indicate the following:
- 23 Parcels are suitable for establishing innovation stations and factories.
- 11 Parcels are suitable for innovation centers.
- 38 Parcels can be used to develop co-working and dedicated workspaces.
- Additionally, 12 lands with appropriate density considerations can be adapted for co-working and dedicated workspaces.
Science and technology parks, being of a supra-regional scale, are not feasible for establishment within this district.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Regeneration
  • Innovation Ecosystem
  • Abandoned Parcels
  • Environmental Quality
  1. معاونت امور فنی سازمان برنامه و بودجه، وزارت مسکن و شهرسازی (۱۳۷۷) نشریه شماره ۱۷۸
  2. نقشی‌زدیان، س.، رفیعیان، م.، زرآبادی، ز. س. س.، و ماجدی، ح. (۱۴۰۱). تدوین مدل مفهومی بازآفرینی نوآورانۀ شهری در تعامل با شهر هوشمند: با استفاده از روش فراترکیب (۲۰۱۰-۲۰۲۰). فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، ۱۲(۴۹)، ۱۴۱-۱۵۶. https://doi.org/10.22034/jgeoq.2023.343593.3716
  3. نویفرت، ا. (۲۰۱۹). اطلاعات معماری نویفرت. مترجم: ک. محمودی، پ. برادران مهاجر. نشر شهرآب، آینده‌سازان.
  4. Autio, E., & Thomas, L. (2020). Innovation ecosystems. In S. Nambisan, K. Lyytinen, & Y. Yoo (Eds.), Handbook of digital innovation (pp. 107–132). Edward Elgar Publishing Limited.
  5. Bevilacqua, C., Pizzimenti, P., & Ou, Y. (2023). Cities in transition and urban innovation ecosystems: Place and innovation dynamics in the case of Boston and Cambridge (USA). Sustainability, 15(18), 13346. https://doi.org/10.3390/su151813346
  6. Boyer, J. (2020). Toward an evolutionary and sustainability perspective of the innovation ecosystem: Revisiting the panarchy model. Sustainability, 12(8), 3232. https://doi.org/10.3390/su12083232
  7. Carmona, M., Heath, T., Oc, T., & Tiesdell, S. (2010). Public places, urban spaces: The dimensions of urban design. Routledge.
  8. Evans, G. (2009). Creative cities, creative spaces and urban policy. Urban Studies, 46(5-6), 1003–1040. https://doi.org/10.1177/0042098009103853
  9. Florida, R. (2020). The rise of the creative class: Revised and expanded. Basic Books.
  10. Gehl, J. (2013). Cities for people. Island Press.
  11. Granstrand, O., & Holgersson, M. (2020). Innovation ecosystems: A conceptual review and a new definition. Technovation, 90–91, 102098. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2019.102098
  12. Katz, B., & Wagner, J. (2014). The rise of innovation districts: A new geography of innovation in America (Metropolitan Policy Program). Brookings Institution. https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/07/InnovationDistricts1.pdf
  13. Landry, C. (2000). The creative city: A toolkit for urban innovators. Earthscan Publications.
  14. Moretti, E. (2019). The new geography of jobs. HarperCollins Publishers.
  15. Mulas, V., Minges, M., & Applebaum, H. R. (2016). Boosting tech innovation ecosystems in cities: A framework for growth and sustainability of urban tech innovation ecosystems. Innovations: Technology, Governance, Globalization, 11(1-2), 98–125. https://doi.org/10.1162/inov_a_00251
  16. (2022). Innovation ecosystems and urban regeneration: Policy recommendations. OECD Publishing.
  17. Praharaj, S. (2021). Area-based urban renewal approach for smart cities development in India: Challenges of inclusion and sustainability. Urban Planning, 6(4), 202–215. https://doi.org/10.17645/up.v6i4.4484
  18. Remesar, A. (2016). The art of urban design in urban regeneration: Interdisciplinarity, policies, governance, public space. Universitat de Barcelona. http://www.publicacions.ub.edu/ficha.aspx?cod=08455
  19. Roberts, P., & Sykes, H. (2000). Urban regeneration: A handbook. SAGE Publications.
  20. Russell, M. G., & Smorodinskaya, N. V. (2018). Leveraging complexity for ecosystemic innovation. Technological Forecasting and Social Change, 136, 114–131. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2017.11.024
  21. Smorodinskaya, N. V., Russell, M. G., Katukov, D., & Still, K. (2017). Innovation ecosystems vs. innovation systems in terms of collaboration and co-creation of value. In Proceedings of the 50th Hawaii International Conference on System Science, Hilton Waikoloa Village, HI, USA.
  22. UN-Habitat. (2020). The world’s cities in 2020: Data booklet. United Nations Human Settlements Programme.
  23. UN-Habitat. (2021). Innovative urban regeneration strategies. United Nations Human Settlements Programme.

 

  • تاریخ دریافت: 03 شهریور 1403
  • تاریخ بازنگری: 08 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش: 13 آبان 1403
  • تاریخ اولین انتشار: 30 دی 1403
  • تاریخ انتشار: 30 دی 1403